De infectieketen

De varkenshouderijsector heeft door de jaren heen vele ontwikkelingen doorgemaakt teneinde de prevalentie van ziektes terug te dringen, het dierenwelzijn te verbeteren en de productie te bevorderen. Enkele van deze doelen zijn bereikt door verbeteringen door te voeren in de manier waarop varkens gehouden worden. In algemene zin kan gesteld worden dat de veranderingen in productiesystemen een gunstige uitwerking hebben gehad op de gezondheidstoestand van de varkensstapel. Deze kennis over bedrijfs- en diergezondheidsmanagement heeft zich echter gesegmenteerd ontwikkeld. Er is wel veel kennis aanwezig, maar deze kennis is verspreid over de verschillende onderdelen van de productiecyclus of productieketen (de verschillende productiefases). Het gevolg hiervan is dat elk onderdeel zijn eigen preventie-/beheersmaatregelen toepast, zonder onderlinge afstemming.

Het infectie- en preventieketenconcept is een manier om meer inzicht te krijgen in het ziektemanagement, waarbij gebruik wordt gemaakt van een bedrijfsbrede (systematische) aanpak. Hierbij worden bestaande en nieuwe kennis over ziektemanagement op varkensbedrijven gecombineerd. Bij dit concept worden epidemiologische voorvallen (de infectieketen) bekeken in het licht van het houderij-/productiesysteem (de productieketen). Dit nieuwe, veelomvattende concept benadert ziektepreventie dus als een logisch opgebouwde keten (de preventieketen).



Er zijn verschillende kritieke epidemiologische factoren die binnen het gehele productieproces (bedrijfsbreed) van invloed zijn op de infectieketen van ziekteverwekkers. Hierbij gaat het om de persistentie van de infectie, uitscheidingspatronen, verticale transmissie, horizontale transmissie en laterale infectie. Deze factoren resulteren namelijk in duidelijk aanwezige klinische symptomen en de daarmee gepaard gaande productie- en financiële verliezen, als gevolg van een toename in uitval, geruimde dieren en behandelingen en verminderde productie. Ook resulteren ze in subklinische ziektegevallen. De infectieketen begint bij de opfok van gelten en de introductie van gelten in de zeugenafdeling, en eindigt bij de vleesvarkens of gaat verder met de opfok van nieuwe gelten. 
 


Door dit proces als een keten te beschouwen, wordt het gemakkelijker om tot een samenhangende en allesomvattende aanpak te komen voor het vergroten van het inzicht in de epidemiologie en preventie van belangrijke infectieuze ziekteverwekkers. Op deze manier kunnen de productieketen en de infectieketen immers naast elkaar bekeken worden en worden gecombineerd tot een preventieketen. Deze preventieketen richt zich niet op afzonderlijke zeugen of biggen, maar op het productiesysteem als geheel, dus op alle productiestadia samen.
Deze aanpak kan dan ook gebruikt worden bij het bijstellen of anders indelen van de interventiemaatregelen die gebruikt worden om de ziekte te beheersen of te voorkomen (varkensstroom-, management- en preventieprotocollen). Aanzien deze aanpak zich richt op de gehele infectieketen van de ziekteverwekker, kan op basis daarvan immers een passende preventieketenstrategie worden opgesteld. Het doel is om kennis over de herkomst van het probleem te gaan zien als de eerste stap van deze bedrijfsbrede aanpak. 

De infectie- en preventieketen bij PRRSv
Dit nieuwe concept past heel goed bij de voor PRRSv voorgestelde bedrijfsbrede oftewel systematische aanpak.  Hieronder wordt de infectie- en preventieketen bij PRRSv beschreven.